Τι είναι η υπέρταση; Υπέρταση ονομάζεται η υψηλή αρτηριακή πίεση. Φυσιολογικά η αρτηριακή πίεση σε έναν ενήλικα δεν πρέπει να ξεπερνάει το 140/90 mmHg, αλλά ιδανικά, σε μετρήσεις στο σπίτι καλό είναι να είναι κάτω από 135/85 mmHg. Η πρώτη και μεγαλύτερη τιμή αφορά τη συστολική αρτηριακή πίεση ενώ η δεύτερη τη διαστολική αρτηριακή πίεση. Είναι σημαντικό να αναφέρουμε εδώ ότι υπέρταση δεν έχουμε όταν εμφανίζουμε σποραδικά και δικαιολογημένα αυξημένη αρτηριακή πίεση όπως για παράδειγμα κατά την έντονη σωματική άσκηση ή το stress, αλλά όταν παρατηρείται συστηματικά και αδικαιολόγητα αυξημένη αρτηριακή πίεση. Κάτι τέτοιο αναγκάζει την καρδιά να δουλεύει πιο σκληρά για να κυκλοφορήσει το αίμα στις αρτηρίες, ενώ αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μετατρέπει προοδευτικά τις αρτηρίες από ευένδωτους και ελαστικούς σωλήνες σε σκληρούς και ανελαστικούς, εύκολο να τραυματιστούν και να εμφανίσουν αθηρωματικές πλάκες και στενώσεις. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος για εμφάνιση στεφανιαίας νόσου και εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων, νεφρικής δυσλειτουργίας, βλαβών στα μάτια και εγκεφαλοπάθειας-άνοιας. Από τι προκαλείται η υψηλή αρτηριακή πίεση; Στις περισσότερες περιπτώσεις η αρτηριακή πίεση αυξάνει με την πάροδο των ετών, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένο αίτιο που την προκαλεί πέρα από την προχωρημένη ηλικία, την κακή διατροφή, την έλλειψη άσκησης ή τη συνέχιση ανθυγιεινών συνηθειών όπως το κάπνισμα. Η υπέρταση αυτή ονομάζεται ιδιοπαθής υπέρταση. Σε ένα μικρό ποσοστό (γύρω στο 5%), ειδικά όταν η αυξημένη αρτηριακή πίεση εμφανίζεται σε πολύ νεαρή ηλικία (<35 ετών), μπορεί να οφείλεται σε κάποιο άλλο αίτιο (πχ στένωση νεφρικών αρτηριών, όγκος επινεφριδίων) και για το λόγο αυτό γίνεται η σχετική διερεύνηση. Αυτές οι περιπτώσεις ωστόσο είναι πολύ λίγες συγκριτικά με τις περιπτώσεις ιδιοπαθούς υπέρτασης. Είναι η υπέρταση κληρονομική; Φαίνεται πως στην υπέρταση, όπως και σε άλλα νοσήματα όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και η υψηλή χοληστερίνη, υπάρχει σε ένα βαθμό κληρονομικότητα. Έτσι αν οι γονείς έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση από σχετικά νεαρή ηλικία, τότε τα παιδιά έχουν σχετικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπέρταση, έχουν δηλαδή προδιάθεση. Ωστόσο, μια σειρά εξωτερικών παραγόντων μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης υπέρτασης, και αντίθετα η σωστή ρύθμιση αυτών να επιβραδύνει την εμφάνιση αυξημένης αρτηριακής πίεσης. Αυτοί είναι: Η κατανάλωση μεγάλη ποσότητας αλκοόλ Το κάπνισμα Το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία Η έλλειψη άσκησης και η καθιστική ζωή Η υπερβολική κατανάλωση άλατος Για την απόφαση έναρξης φαρμακευτικής αγωγής αλλά και τον έλεγχο της ορθότητας και ρύθμισης της λαμβανομένης αγωγής είναι πολύ χρήσιμη η μέτρηση της αρτηριακή πίεσης από τον ίδιο τον ασθενή στο σπίτι. Έτσι αποφεύγεται το άγχος της διαδικασίας μέτρησης σε ένα ιατρείο (γνωστό και ως σύνδρομο της λευκής μπλούζας) το οποίο μπορεί να μας δώσει ψευδώς αυξημένες τιμές. Για να είναι όμως η μέτρηση αξιόπιστη πρέπει να γίνεται με τον σωστό τρόπο.